Từ đấy, nỗi đoạn trường kia có đủ thịt xương hiện giữa dân gian, và chúng ta nghe tiếng cười bỗng nhiên lạnh lẽo, thấy giọt nước mắt bỗng nhiên long lanh. Từ đấy, tủi nhục cùng với đọa đày đã biết kêu gào thống thiết hơn bao giờ hết, vọng đến chỗ sâu thẳm nhất của đáy hồn ta, và ta trỗi dậy, biết rằng chung quanh chỗ ngồi thắp sáng leo lét bằng chút máu tủy của mình, vẫn còn mênh mông vũng tối âm u của những kiếp người quằn quại. Thành kính cảm tạ Nguyễn Du, thiên tài lỗi lạc của dân tộc ta, người đã vượt thoát khỏi những lũy thành chật hẹp của đời nho sĩ rêu phong để chia nỗi niềm đau khổ tha nhân, góp phần giúp ta lớn mạnh trong mối cảm thông đau khổ của những đồng bào, đồng loại.
Người đã thổi vào vần điệu dân tộc một luồng sinh lực phi thường để nó băng vượt không gian mà đi, xuyên suốt thời gian mà sống, chuyển thành hơi thở ngân nga của những cụ già mái tóc bạc phau đến những em bé tiếng còn ngọng nghịu, hòa với lời thơ bác học, chung với điệu hát bình dân. Trên cánh đồng bát ngát của tiếng nói thông thường quen thuộc với đời dân tộc, người đã dựng nên một tòa lâu đài ngôn ngữ nguy nga, chuyển dậy một đỉnh nghệ thuật vời vợi, để rồi từ đấy, ngôn từ chúng ta chắp thêm cánh đẹp về nẻo cao vời.
